İçindekiler 5
Başlangıçta kelebek formasyonu pratikte nadiren kullanılan kusursuz bir formasyon olarak görülüyordu. Ama klasik versiyonun yanı sıra zamanla benzer harmonik formasyonlar da keşfedildi: «köpekbalığı» (shark), «yengeç» (crab) ve «yarasa» (bat). Çeşitli teknik araçları doğru uygulamak için bu grafik kurulumlarını anlamanız ve onlarla etkili işlem yöntemlerini bilmeniz gerekir.
Gartley kelebeği nedir, nasıl bulunur ve işlenir
Teoride Gartley kelebeği, bir grafik formasyonudur; trading’de grafikleri analiz etmek ve gelecekteki fiyatları öngörmek için kullanılır. Gartley formasyonları bağımsız düzeltme formasyonları olarak kabul edilir ve mevcut trendin devamına işaret eder. Burada ana trend, asıl hareketine dönmeden önce geçici olarak yön değiştirir.
Gartley kelebeği formasyonunu, New York’ta borsa analistleri derneğini kuran, deneyimli bir trader, iyi bir öğretmen ve finansal danışman olan Harold M. Gartley ortaya koydu. Grafik formasyonlarına dair fikirlerini 1935’te «Profits in the Stock Market» kitabında yayımladı.
Daha sonra çalışmaları S. M. Carney ve L. Pesavento tarafından geliştirildi: onlar sayesinde, eskiden Elliott dalgalarına dayanan orijinal formasyon artık Fibonacci dizisine ve onun «altın oranına» dayanıyor. Gartley’in versiyonu en eskisidir; diğer harmonik formasyonlar onun yalnızca değişik biçimleridir.
Formasyon tamamlanır geri çekilmenin son noktasında; bu da forex trader’ının yaklaşan piyasa dönüşüne hemen tepki vermesini ve en iyi fiyattan işleme girmesini sağlar:
- AB ayağı önceki XA hareketinin yaklaşık %61,8’idir;
- BC ayağı AB dalgasının %38,2, %50, %61,8, %78,6 veya %88,6’sıdır;
- CD ayağı %127 veya %161,8’e ulaşır ya da XA’nın %78,6’sında biter.
Bu formasyon bir dönüş formasyonudur; seçtiğiniz zaman dilimindeki büyük tepe ve diplerde işlem yapmanızı sağlar ve iki varyasyonu vardır — yükseliş ve düşüş.
Başarılı işlem için şu algoritmayı izleyin:
- Formasyonun XAB kısmını oluşturan, tamamlanmış trendin dönüş noktasını bulun.
- AB düzeltmesinin XA’ya göre %78,6 oranını kontrol edin.
- Sonraki hareketin AB uzunluğunun %38,2 — %88,6 aralığında kaldığından emin olun.
- D noktasının olacağı XA’nın %127,2 uzantısını işaretleyin (noktanın kendisi BC’nin %161,8 — %261,8 bölgesinde kalmalıdır).
- Emri XA’nın %127,2’sine koyun; stop loss en az bir sonraki hedefin 1/10’u olsun.
İtki hareketinin hemen ardından 3 dalgadan oluşan bir düzeltme gelir. Formasyon Gartley teorisine göre tamamlandığında piyasa hâkim trendine döner ve yeni bir dip ya da tepe yapar.
- «Kelebek Etkisi» forex stratejisine bir örnek:
Kelebekler nasıl analiz edilir
Gartley’in yaklaşımı işe yarar, çünkü harmonik formasyonlarının hepsi aynı ilkeye göre işler, net bir olasılıkla. Bu doğrudan piyasa katılımcılarının tekrarlayan davranışıyla bağlantılıdır.
Bu yüzden deneyimli trader’ların çoğu bu analizi H1’in altındaki zaman dilimlerinde kullanmamayı önerir: kalabalığın davranışı daha uzun dönemlerde net görünür. Küçük zaman dilimlerinde çoğunlukla çok sayıda küçük para görürsünüz; yüksek zaman dilimlerinde ise birkaç büyük oyuncunun hareketleri daha kolay fark edilir.
Seviyeler nasıl hesaplanır
Harmonik formasyonları kurmak için Fibonacci dizisini hesaba katmanız gerekir: standart dizideki herhangi bir sayıyı bir öncekine böldüğünüzde sonuç 1,618’e yaklaşır. Şimdi Gartley kelebeğinde kullanılan seviyelerin nereden geldiğine bakalım.
0’dan 100’e mesafenin %100’ü vardır; bunu 1,618’e bölmek %61,8 verir. Sonra 61,8/1,62 = %38,2 ve 38,2/1,62 = %23,6. %50 seviyesi bir Fibonacci sayısı değildir; bu yüzden aracın simetri noktası olarak görülmelidir.
Formasyon nasıl çizilir
Tüm harmonik formasyonlar için en önemli koşul «AB=CD» kuralıdır: ilk ayak CD’nin uzunluğuna eşit olmalıdır. Formasyonu işaretlemeye başlamak için Fibonacci aracını XA çizgisi boyunca sağdan sola çekin.
Ve trend döndüğünde uç noktaları «üçgen» aracıyla birleştirerek X, A, B (%61,8) noktalarını işaretleyin; C noktası ise ikinci kanadın başlangıcından %23,6’da kalır. Formasyonun koşullarına göre, basit bir giriş için en iyi bölge %23,6 ile %38,2 seviyeleri arasıdır.
Gartley formasyonuyla işlem
Fiyat %23,6 ile %38,2 seviyeleri arasındayken stop loss’u dibin hemen ötesine koyabilirsiniz. Kâr al farklı işler: B noktası %61,8 civarındadır, bu yüzden eski ekol trader’lar ilk hedefi %78,6’ya, ikincisini %88,6’ya koyabilir.
Stop loss ve kâr al yerleşimi
Kâr al A noktasının oluştuğu seviyeye konmalıdır. Kelebekle işlem yaparken kâr alın nereye konacağı özneldir ve hedeflerinize ve piyasa koşullarına bağlıdır. Çoğu zaman agresif hedef A noktasına, daha muhafazakâr olanı B bölgesine konur.
Stop loss formasyona dayalı bir işlem stratejisinde D noktasının ötesine konmalıdır: düşüş formasyonunda D’nin üstüne, yükseliş formasyonunda D’nin altına. Mümkün olan en kısa sürede başabaşa çekmeye çalışın. İşlem başına potansiyel risk %1,5’i aşmamalıdır.
- 5-0 harmonik formasyonuna bir örnek:
Diğer Gartley formasyon türleri
Gartley kelebeği formasyonlarının sinyallerini anlamak için diğer varyasyonlarını incelemeniz gerekir.
Bugün şu türler ayırt edilir:- Yarasa (bat). Kelebeğin en yaygın varyasyonu; kanatlar arasındaki oranlar farklıdır. Temel özelliği AB=CD formasyonunda daha uzun bir CD ayağıdır. Burada girişte stop loss D noktasının biraz payla ötesine konur.
- Yengeç (crab). CD ayağı daha da uzundur: AB’den 2-3 kat uzun olabilir. Sabit stop loss kullanılır; giriş bekleyen emirle veya piyasa fiyatından yapılır.
- Köpekbalığı (shark). Kökleri harmonik trading’e dayanan güvenilir bir forex grafik formasyonu. Fibonacci seviyeleriyle tanınır, çünkü bu ekolün trader’ları bu seviyelere özel önem verir.
Formasyonların avantajları
Bu takdire dayalı analizin temel avantajı psikolojiktir. Tüm verileri mümkün olduğunca kesindir: fiyatın büyük olasılıkla duracağı net bir seviye, ayak ve nokta. Gartley formasyonu kârın nerede alınacağını da önceden gösterir.
İkinci avantaj formasyonların güvenilirliğidir (D noktasındaki gibi). 2 ayak (XA ve BC) üzerine Fibonacci ızgarası çizerek her zaman çift kontrol yapabilirsiniz; iki ızgaranın seviyeleri neredeyse çakıştığında, para yönetimini bir kenara bırakıp giriş büyüklüğünü artırın.
Formasyonların dezavantajları
Her tür fiyat grafiği analizinde olduğu gibi, Gartley harmonik formasyonlarını yorumlamanın ve uygulamanın bir kusuru var — çok fazla varyasyon var. Bu kadar çok formasyon trader’ların kafasını karıştırır ve çoğu zaman kayba yol açar: formasyon kurallarına aykırı olarak fiyat %423,6’ya kadar fırlayabilir ve kaçırılan kârın duygusal yükünü pek az kişi kaldırabilir.
Harmonik formasyon göstergeleri
Formasyonları kendiniz bulmak zorunda değilsiniz — bunu bir göstergeye bırakabilirsiniz. Her zaman serbestçe erişilebilen uygun seçenekler vardır (MT5’te «Market» sekmesinde): ücretli ve ücretsiz, Elliott dalgası algoritmalarına veya ZigZag ilkesine dayanan seçenekler ve sürekli geliştirilen ZUP göstergesi gibi klasik araçlar.
Hem manuel işlemin hem de gösterge kullanımının artıları ve eksileri vardır. Bu yüzden bu analiz türünü mü yoksa başka bir aracı mı kullanacağınız size kalmış.
Harmonik formasyonları gözle bulmak yeni başlayanlar için zordur, çünkü ana formasyonlar (kelebek, yengeç, yarasa ve köpekbalığı) 5 temel nokta üzerine kurulur: XA itki dalgasından sonra fiyat bir düzeltme yapar.
Harmonik yaklaşımda Gartley formasyonu tepesi sol omzun 1,62’sinde olan simetrik bir şekil oluşturmalı, sağ omuz ise başın 0,62’sinde olmalıdır; böylece formasyonun ne zaman tamamlandığını ve piyasaya ne zaman gireceğinizi kolayca görürsünüz.
Ayaklar arasındaki bu oranlar dalganın daralan mı genişleyen mi olacağını belirler — her formasyonu benzersiz kılan budur. Bir örneğin nasıl kurulduğunu anladığınızda diğerlerini tanımak çok daha kolaylaşır.