Teknik Analizde Grafik Formasyonları: Forex Trading’de Türleri ve Anlamları

Forex (FX), yani Foreign Exchange, 40 yılı aşkın süredir işleyen, serbest fiyatlarla bankalar arası döviz alışverişi sistemidir. Kur farklarından veya trendlerin yönünden kazanç sağlamak isteyen analistler arasında popülerdir. Trading’deki grafik formasyonları, parayı akıllıca «yatırmanın» ve bundan kazanmanın yollarından biridir.

Teknik analiz formasyonları

Yeni başlayanlar, grafikte sürekli tekrarlanan formasyonların profesyonellere durumu zirveye ulaşmadan önce tahmin etme ve bundan kâr elde etme imkânı verdiğini bilmez. Konunun yabancısı biri, trader’ların kur farklarından tam da bu formasyonlar sayesinde iyi para kazandığını yalnızca belli belirsiz bilir.

Yeni başlayanlara, teknik analizin profesyonellerin «trading formasyonları» (pattern) dediği geometrik şekiller kullandığı öğretilir. İngilizce «pattern» kelimesi harfiyen «model» veya «kalıp» anlamına gelir. Her formasyonun ayrıca durumu tahmin etmeyi sağlayan ortak özellikleri vardır.

Bir varlığın yükselişini veya düşüşünü doğru tahmin etmeye yarayan grafik yapılarına trader dilinde «grafik analizi formasyonları» denir.

Uzmanlar, grafik analizinin direnç (üst çizgi) ve destek (alt seviye) gibi evrensel araçlara dayandığını vurgular.

• üçgenler;
• dikdörtgenler;
• kamalar (wedge);
• sivri tepeler (spike);
• omuz baş omuz;
• çanak (saucer);
• fincan ve kulp;
• tepeler;
• dipler;
• bayraklar;
• boşluklar (gap);
• Japon mum formasyonları.

Hisse senedi piyasası, forex ve diğer finansal piyasalardaki tüm formasyonlar yükselen, düşen veya simetrik olabilir. Deneyimli trader’lar beliren formasyonlara bakarak piyasanın nasıl gelişeceğini bilir.

Her formasyonun avantajları ve dezavantajları vardır. Kimi tepelerden kazanır, kimi üçgenleri veya kamaları tercih eder.

Avantajlar ve dezavantajlar

Forex formasyonlarının artıları ve eksileri vardır.

• görsel netlik;
• açık oluşum kuralları;
• ek araç gerektirmeyen analiz.

Formasyonun ne olduğunu ve nasıl doğduğunu anlayan trader, piyasayı analiz etmek ve tahmin etmek için pek çok olanak keşfeder. Grafik analizi sayesinde varlıkları hızla alıp satabilir.

Formasyonların belirlenmiş oluşum kuralları ve anlamları, forex trader’ına her durumda nasıl davranacağına dair bir rehber sunar. Yükselen veya düşen bir piyasada formasyonları fark etmek için seviyeler ve trendler yeterlidir; böylece ek materyal veya indikatör olmadan durumu anlayabilirsiniz.

Formasyonlarla çalışmanın en büyük dezavantajı yorumun öznel olmasıdır.

Grafik formasyonlarının sınıflandırılması

Trading’de grafik formasyonlarının yerleşik bir sınıflandırması vardır.

• dönüş formasyonları;
• trend devam formasyonları;
• iki yönlü formasyonlar.

Grafikte göründüğünde ilk tür, trader’a trendin yakında yön değiştireceğini söyler. Devam formasyonları ise bir duraklama veya konsolidasyondan sonra hareketin büyük olasılıkla aynı yönde süreceğini gösterir.

İki yönlü formasyonlarda olası yükselişin olası düşüşe eşit olduğunu ve bunun tersini bilmek gerekir. Bu formasyonlar yeni başlayanlar için tehlikeli sayılır, çünkü kırılımın nasıl ve hangi yönde olacağını tahmin etmek zordur.

Dönüş formasyonları

Uzmanlar birkaç popüler dönüş formasyonu sayar.

• omuz baş omuz;
• ters omuz baş omuz;
• ikili tepe;
• ikili dip;
• düşen kama;
• yükselen kama;
• elmas.

«İkili tepe» veya «ikili dip» formasyonu bir fiyat aralığı içinde oluşur. Trend kimi zaman desteği test ederek, kimi zaman kırarak piyasayı yoklar; ardından omuz baş omuz oluşturabilir ya da başka bir formasyona dönüşebilir.

«Omuz Baş Omuz» formasyonu grafiğin hem dibinde hem tepesinde oluşabilir. Baş, neredeyse eşit iki noktanın arasındaki en yüksek noktadır. Formasyonun normal mi ters mi olduğu, yukarıda mı aşağıda mı oluştuğuna bağlıdır.

Ekranda kamanın birkaç çeşidi görülür. Bu formasyon piyasanın diplerinde veya tepelerinde oluşur. Unutmayın: trader’lar düşen kamaya «boğa» (bullish), yükselen kamaya «ayı» (bearish) der.

Trend formasyonları

FX’te ayrıca fiyatın yukarı veya aşağı atılımdan önce dinlendiği dönemleri gösteren trend (devam) formasyonları da vardır.

• düşen veya yükselen kama;
• boğa dikdörtgeni;
• ayı dikdörtgeni;
• boğa bayrağı;
• ayı bayrağı.

Aracı kurumlar ve trader’lar, «boğa» formasyonunun varlığın yükselişine, «ayı» formasyonunun ise düşüşüne işaret ettiğini bilir.

Kamalar, yükselen ya da düşen, çizgilerin birleştiği bir noktada sona erer. Fiyat alt sınırı kırdığında satış zamanıdır. Düşen kamada fiyat üst çizgiyi kırarsa alış zamanıdır.

Flama (pennant), üçgene benzese de oluşum hızıyla ondan ayrılır: 45-60 dakika. Grafikteki bayrak ise çoğu durumda trendin tersine eğimli bir dikdörtgendir.

Deneyimli trader’lar ve aracı kurumlar, yeni başlayanlara tam emin olmadıkları işi yapmamalarını tavsiye eder. Ekrandaki formasyon açıkça bir üçgen veya flama gibi görünmüyorsa, işlemlerinizi ona dayandırmayın.